“10 năm là một quá trình dài để làm một điều gì đó. Và dự án Làm phim 48 Giờ Việt Nam chính là những điều tuyệt vời mà tôi đã được trải nghiệm trong quãng thời gian 10 năm ."

Anh có thể chia sẻ ý định ban đầu của mình khi đưa cuộc thi Làm phim 48h này về Việt Nam không? Và lúc đó anh và team đã gặp những khó khăn gì?

Vào thời điểm năm 2010, trong cộng đồng gần như có rất ít những hoạt động/sân chơi dành cho các nhà làm phim trẻ, đặc biệt là các cuộc thi mang tầm quốc tế như Làm phim 48 Giờ.

Việc khó khăn nhất lúc đó chính là làm sao để mang được 1 phiên bản cuộc thi quốc tế về VN mà phù hợp với các yêu cầu của nhà nước, đặc biệt là có sự cho phép của Bộ VHTT, Cục điện ảnh để tổ chức phù hợp với môi trường làm phim tại Việt Nam.

Ngoài ra, chúng tôi cũng không có nhiều phương tiện làm truyền thông như hiện nay nên việc tập hợp, tổ chức ekip cũng găp không ít khó khăn. Lúc đấy, tôi đến gõ cửa từng trường học, tiếp cận với nhiều nơi mà các bạn trẻ thường xuyên đến để quảng bá rộng rãi về chương trình. 10 năm trước, các bạn trẻ cũng không có nhiều điều kiện tiếp cận với nền điện ảnh quốc tế cũng như các kiến thức về làm phim.

Vi vậy, việc làm sao khơi dậy sự đam mê và khuyến khích các bạn sáng tạo, vượt qua sự thiếu kinh nghiệm, thiếu tự tin, dũng cảm tham gia cũng là bài toán nan giải.

Đến bây giờ, cộng đồng làm phim 48 Giờ đã gần tới con số 20,000 người với khoảng 2,000 nhà làm phim tham gia mỗi năm. Đây là một trong những điều khiến tôi tự hào về việc gầy dựng thành công nên một cộng đồng làm phim Việt Nam. Cộng đồng là một sân chơi, một không gian để tất cả những ai đam mê làm phim đều có thể theo dõi những tin tức mới, cọ xát, giao lưu học hỏi lẫn nhau thông qua mỗi sự kiện được tổ chức thường niên.

Nhìn lại chặng đường 10 năm, anh có thể cho biết anh thấy những điều gì ở cuộc thi này ở Việt Nam khiến anh hài lòng? và chưa hài lòng?

Mỗi năm, con số đội thi tham gia Dự án Làm phim 48 Giờ luôn lớn hơn 100 đội, tương đương với khoảng 2,000 nhà làm phim cùng thực hiện 1 bộ phim ngắn trong 48 giờ đồng hồ. Qua các năm, con số dự thi ngày càng gia tăng, chất lượng kĩ thuật của các phim đều tốt hơn.

Đối tượng tham gia dự thi ở Việt Nam cũng vô cùng đa dạng. Rất nhiều những cá nhân tham gia đều đang công tác và làm việc trong một lĩnh vực hoàn toàn khác như bác sĩ, giáo viên, nhân viên ngân hàng, v.v. Nhiều bạn nói với tôi rằng bạn đã mơ ước trở thành một nhà làm phim từ nhỏ, nhưng vì xã hội và định kiến gia đình luôn cho rằng nghề làm phim là một nghề không bao giờ “hái ra tiền” nên đã cấm cản, và các bạn đã chọn con đường đi du học những ngành nghề được cha mẹ chọn. Tôi cảm thấy thật tuyệt vời khi đã tạo ra một “cái cớ” để giúp các bạn bước qua những rào cản của bản thân và xã hội để tiến gần hơn đến những giấc mơ và đam mê thực sự.

Tuy nhiên, chúng tôi luôn gặp khó khăn vì việc tổ chức Dự án ở Việt Nam hoàn toàn khác biệt với các quốc gia khác. Nhìn chung thi các quốc gia khác thường đã có sẵn các quỹ điện ảnh, các văn phòng về phim, các doanh nghiệp lớn liên quan cùng chung tay ủng hộ các chương trình như thế này. Và thời gian tổ chức thường chỉ kéo dài dưới 3 tháng. Trong khi đó thì ở Việt Nam, do quá trình xin giấy phép và duyệt phim cũng như các giấy tờ liên quan nên dự án thường kéo dài khoảng 5-6 tháng. Tôi thường phải dành 1 nửa năm cho dự án và thú thật là thời gian này tương đối nhiều, vì tôi cũng mong muốn được làm các chương trình với nội dung mới hơn, nhưng tới giờ vẫn chưa có cơ hội (cười). Điểm trừ nữa là do thời gian kéo dài nên phải tốn nhiều kinh phí tổ chức nhiều hoạt động bên lề để duy trì sự quan tâm của các đội dự thi và cộng đồng.

Mỗi năm, việc tìm các nhà tài trợ cho cộng đồng làm phim trẻ càng trở nên khó khăn. Việt Nam không có sẵn những quỹ hoặc tổ chức tài trợ cho cộng đồng sáng tạo mà đều thông qua các nhà tài trợ tư nhân/công ty/tập đoàn. Đã có 2 năm chúng tôi phải tạm dừng vì nhiều nguyên do, trong đó có vấn đề về nguồn lực tài trợ. Tôi rất hi vọng trong tương lai cuộc thi sẽ nhận được nhiều sự ủng hộ hơn để có thể được tiếp tục tổ chức thường niên.

Với vai trò là một nhà sản xuất cuộc thi trong nhiều năm, anh nhận thấy các nhà làm phim trẻ tham gia cuộc thi này đã thay đổi theo từng năm như thế nào? (ý là chất lượng, số lượng và sự sáng tạo của thí sinh theo từng năm có gì thay đổi?)

Các nhóm làm phim trẻ hiện nay được tiếp xúc và có cơ hội trải nghiệm nhiều công nghệ hơn, các khóa học làm phim, cộng đồng phát triển ngày một lớn nên nên các bạn đã trở nên bạo dạn, sáng tạo và chất lượng kĩ thuật cải thiện rõ rệt so với những năm đầu tiên.

Đơn cử như phần Âm thanh trong các phim của Dự án Làm phim 48 Giờ vào năm 2010 còn rất nhiều khuyết điểm. Các bạn trẻ lúc ấy còn xa lạ với các thiết bị ghi âm và thường chọn thu tiếng trực tiếp qua máy quay. Và thường các địa điểm được chọn không đủ yên tĩnh để có thể ghi hình.

Các năm trở lại đây, các đội đã trở nên quen thuộc hơn rất nhiều với các thiết bị âm thanh chuyên dụng hoặc lồng tiếng sau khi thu hình. Cùng với sự trợ giúp đắc lực của các thư viện nhạc và hiệu ứng âm thanh có sẵn, chúng tôi đã và đang nhìn thấy chiều sâu được thêm thắt vào các bộ phim mà trước đây rất khó để tìm được đúng môi trường bối cảnh để thực hiện!

Và chúng tôi cũng muốn vinh danh rất nhiều các tác giả trẻ những năm gần đây đã thực hiện các bản nhạc tự sáng tác chỉ trong 48 giờ.

Vậy theo ông, kỹ năng nào là kỹ năng mà các bạn luôn hào hứng để học hỏi?

3 kĩ năng cơ bản dành cho các nhà làm phim trẻ, đặc biệt là các bạn mới vào nghề, bao gồm quay phim, viết kịch bản, sản xuất. Đây cũng là những khâu mà các bạn trẻ luôn hào hứng tìm hiểu để cải thiện thêm kĩ năng của mình.

Anh có thể chia sẻ những lỗi hay hạn chế mà các thí sinh hay mắc phải khi tham gia cuộc thi này hay không? (cách thức tham gia, chuẩn bị team, nhận đề tài, thực hiện phim, giao nộp phim...)

Tôi nhận thấy có một đặc điểm chung là giờ dây thun (cười). Các đội làm phim cũng không ngoại lệ. Với 48H thì mọi thứ sẽ được tính bằng giây vì bạn chỉ có đúng 48 giờ đồng hồ để làm ra 1 bộ phim. Tôi đã chứng kiến rất nhiều nhóm làm phim tan rã hoặc phá hỏng cả bộ phim chỉ vì các thành viên ngủ quên hoặc dây dưa không đến đúng giờ. Thay vì kế hoạch 6h sáng quay đón bình minh thì chờ diễn viên 10h mới xuất hiện, chưa kể trang điểm, thay phục trang. Lúc đó gần như đội đã nắm chắc phần thất bại và khả năng cao là không kịp hoàn thành bộ phim.

Ngoài ra, với 48 Giờ thì không phải là nơi để các bạn thử nghiệm những cái mới, ví dụ như máy quay mới, phần mềm dựng mới, vì chỉ cần một chút sai sót hoặc không thành thạo làm phần xuất phim quá lâu, hoặc bị lỗi, là khả năng cao bộ phim cũng sẽ không được nộp đúng giờ.

Phần yếu nhất của các nhóm làm phim nói chung vẫn là phần kịch bản. Qua các năm, điều đáng buồn là phần này vẫn chưa cải thiện rõ rệt. Các bạn có ý tưởng nhưng không thể biến nó thành một kịch bản tốt. Ngoài ra, một vài nhóm làm phim quá chú tâm vào phần đầu mà quên mất đi cái kết hoặc bị chậm tiến độ nên kết thúc thật nhanh. Thành ra bộ phim khởi đầu rất hào hứng nhưng cái kết vô cùng hụt hẫng khiến khán giả và BGK đều tiếc nuối.

Đã gắn bó với dự án này 10 năm, vậy tại sao anh lại quyết định chia tay với dự án này?

Tôi đã gắn bó với Dự án Làm phim 48 Giờ được 10 năm và đã xây dựng được 1 cộng đồng tương đối ổn định. Vì vậy, tôi muốn tiếp tục phát triển một cộng đồng mới, là cộng đồng làm phim 48 Giờ châu Á. Hiện nay chỉ có 1/10 số lượng quốc gia tham gia là thuộc châu Á, và đây là một thiếu sót lớn vì nền điện ảnh của châu Á phát triển không kém gì Mỹ hay Châu Âu.

Tôi hi vọng sẽ có thể đưa không chỉ giải nhất mà giải nhì, giải 3 của VN ra sân chơi châu lục này trong tương lai để các bạn có thể cọ xát, học hỏi và giao lưu với các quốc gia khác.

Vậy nghĩa là cuộc thi sẽ tiếp tục được tổ chức vào những năm sau chứ? Các nhà làm phim trẻ của các năm có kết nối được với nhau không? và có ai đã thành công hay đạt những thành tích được cộng đồng biết đến không?

Hiện tại tôi và đồng sản xuất đã bàn giao cho một đội ngũ mới để tiếp quản dự án từ năm sau. Tôi hi vọng các bạn sẽ tiếp tục giữ sự trong sạch của cuộc thi và phát triển sân chơi này lên một tầm cao mới.

10 năm qua, chúng tôi chứng kiến rất nhiều nhà làm phim tham gia cùng dự án trong các năm trước đã phát triển và bước thêm những bước đi lớn trong sự nghiệp của họ. Đạo diễn Luk Vân, Đạo diễn Trần Thanh Huy (phim Ròm) Đạo diễn/Biên kịch Lê Bình Giang (Thất Sơn tâm linh), Đạo diễn Vũ Ngọc Phượng, Đạo diễn Tô Gia Tuấn và gần đây nhất là Đạo diễn Trần Hữu Tấn (Bắc Kim thang), Đạo diễn Chung Chí Công và một số thành viên ekip đến từ bộ phim “Trời sáng rồi, Ta ngủ đi thôi”.